APR vs APY (Επιτόκια)
Δύο διαφορετικοί τρόποι έκφρασης επιτοκίων: APR είναι το ονομαστικό ετήσιο, ενώ APY περιλαμβάνει την επίδραση του ανατοκισμού.
Ενημερώθηκε:
Το APR (Annual Percentage Rate, ετήσιο ονομαστικό επιτόκιο) και το APY (Annual Percentage Yield, ετήσια πραγματική απόδοση) είναι δύο διαφορετικοί τρόποι έκφρασης ενός επιτοκίου. Η διαφορά τους κρύβεται στον ανατοκισμό: το APR αγνοεί τη συχνότητα με την οποία οι τόκοι προστίθενται στο κεφάλαιο, ενώ το APY την περιλαμβάνει.
Πώς λειτουργεί
Έστω επιτόκιο 6% APR με μηνιαίο ανατοκισμό. Κάθε μήνα προστίθενται 0,5% στο υπόλοιπο. Στο τέλος του χρόνου, λόγω του ανατοκισμού, η πραγματική απόδοση είναι 6,17% (APY). Όσο πιο συχνός ο ανατοκισμός (ημερήσιος, μηνιαίος, τριμηνιαίος), τόσο μεγαλύτερη η διαφορά μεταξύ APR και APY. Στην Ελλάδα, τα τραπεζικά προϊόντα συνήθως δηλώνουν και τα δύο. Για δάνεια ενδιαφέρει πιο πολύ το APR ή το ΣΕΠΕ (Συνολικό Ετήσιο Πραγματικό Επιτόκιο) που περιλαμβάνει επιπλέον έξοδα. Για καταθέσεις και επενδύσεις ενδιαφέρει το APY ώστε να ξέρεις την πραγματική απόδοση.
Γιατί έχει σημασία
Η σύγχυση μεταξύ APR και APY κοστίζει στους καταναλωτές. Δύο πιστωτικές κάρτες με «ίδιο» επιτόκιο 19% μπορεί να έχουν διαφορετικό πραγματικό κόστος αν η μία έχει ημερήσιο και η άλλη μηνιαίο ανατοκισμό. Στις καταθέσεις, ένα ταμιευτήριο με 2% APR και ημερήσιο ανατοκισμό αποδίδει 2,02% APY — μικρή διαφορά. Σε δάνειο όμως 30 ετών, διαφορά 0,3% στο επιτόκιο σημαίνει χιλιάδες ευρώ. Πάντα να συγκρίνεις προϊόντα στην ίδια βάση: είτε APR είτε APY.
Παράδειγμα
Δύο πιστωτικές κάρτες ελληνικών τραπεζών:
- Κάρτα Α: APR 16%, μηνιαίος ανατοκισμός → APY ~17,23%
- Κάρτα Β: APR 16%, ημερήσιος ανατοκισμός → APY ~17,35%
Σε υπόλοιπο 1.500€ που μένει ένα έτος:
- Κάρτα Α: τόκοι 258€
- Κάρτα Β: τόκοι 260€
Μικρή διαφορά για ένα έτος, αλλά αν τα 1.500€ μένουν 5 χρόνια χωρίς αποπληρωμή, η διαφορά γίνεται σημαντική και το πραγματικό κόστος ξεπερνά τα αρχικά κεφάλαιο.
Συχνά λάθη
- Συγκρίνεις APR ενός προϊόντος με APY άλλου — λάθος βάση.
- Αγνοείς το ΣΕΠΕ (Συνολικό Ετήσιο Πραγματικό Επιτόκιο) σε δάνεια, που περιλαμβάνει έξοδα φακέλου, ασφάλιση, προμήθειες.
- Νομίζεις ότι «μηδενικό επιτόκιο πιστωτικής για 6 μήνες» είναι δωρεάν — μετά την περίοδο, το APR μπορεί να εκτοξευτεί στο 22%.
- Δεν διαβάζεις τους πλήρεις όρους χρεώσεων που μπορεί να αλλάζουν την πραγματική απόδοση ή κόστος.