Διαθέσιμο Εισόδημα
Το εισόδημα που σου μένει μετά από φόρους και υποχρεωτικές εισφορές, ελεύθερο να ξοδέψεις, να αποταμιεύσεις ή να επενδύσεις.
Ενημερώθηκε:
Το Διαθέσιμο Εισόδημα είναι το ποσό που σου μένει από τις ακαθάριστες αμοιβές σου μετά την αφαίρεση όλων των υποχρεωτικών παρακρατήσεων: φόρου εισοδήματος, εισφορών στον ΕΦΚΑ, ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης (όπου εφαρμόζεται), λοιπών κρατήσεων. Είναι το «καθαρό» που μπαίνει στον λογαριασμό σου και αποτελεί τη βάση κάθε προϋπολογισμού.
Πώς λειτουργεί
Στην Ελλάδα, ένας μισθωτός με μικτό μισθό 1.500€/μήνα παρακρατά περίπου 14% για ΕΦΚΑ (210€) και ένα κλιμακωτό ποσοστό φόρου εισοδήματος. Το καθαρό μηνιαίο εισόδημα διαμορφώνεται γύρω στα 1.176€ (μέσος όρος Ελλάδας). Για ελεύθερους επαγγελματίες, ο υπολογισμός γίνεται σε ετήσια βάση: ακαθάριστα έσοδα μείον δαπάνες, μείον προκαταβολή φόρου, μείον εισφορές ΕΦΚΑ. Το διαθέσιμο εισόδημα είναι ο πραγματικός αριθμός που πρέπει να χρησιμοποιείς όταν στήνεις προϋπολογισμό — όχι ο μικτός μισθός που αναγράφεται στη σύμβαση.
Γιατί έχει σημασία
Πολλοί λάθη γίνονται όταν σχεδιάζουμε με βάση τον μικτό μισθό. Νοικοκυριά που αναλαμβάνουν στεγαστικό δάνειο με βάση μικτό 2.000€ ανακαλύπτουν ότι η δόση καταλαμβάνει 45% του καθαρού 1.430€ — μη βιώσιμο. Επίσης, ο ΟΟΣΑ συγκρίνει χώρες με βάση το διαθέσιμο εισόδημα νοικοκυριών, και η Ελλάδα κατατάσσεται σταθερά κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, παρά τους σχετικά κανονικούς μικτούς μισθούς, λόγω της υψηλής φορολογικής επιβάρυνσης.
Παράδειγμα
Μισθωτός με μικτό 1.500€/μήνα × 14 μισθούς = 21.000€/έτος.
- ΕΦΚΑ ~14%: -2.940€
- Φόρος εισοδήματος (μετά εκπτώσεων): ~1.500€
- Ειδική εισφορά αλληλεγγύης (αναστολή ισχύει ως 2026): 0€
Καθαρό ετήσιο: ~16.560€ → Καθαρό μηνιαίο: ~1.180€
Οποιοσδήποτε προϋπολογισμός πρέπει να χρησιμοποιεί τα 1.180€, όχι τα 1.500€. Η διαφορά των 320€/μήνα δεν υπάρχει στον λογαριασμό σου.
Πότε να το χρησιμοποιήσεις
- Στήσιμο μηνιαίου προϋπολογισμού — πάντα από το διαθέσιμο, ποτέ από τον μικτό.
- Υπολογισμός δυνατότητας ανάληψης δόσεων (στεγαστικό, αυτοκίνητο).
- Αξιολόγηση προσφορών εργασίας: ζήτα να δεις καθαρό μισθό, όχι μόνο μικτό.
- Σύγκριση με μέσους όρους χώρας/κλάδου για διαπραγμάτευση.
- Προσοχή στις διαφορές μεταξύ μισθωτών και ελεύθερων επαγγελματιών — η φορολογία είναι ριζικά διαφορετική.